Natuurlijk haar in Wakanda

De afgelopen maand hebben we ons met Black Panther voor de zoveelste keer in een relatief korte tijd kunnen onderdompelen in black excellence. Mijn mede-Dipsaus-Exclusives-vriendin Zaïre vraagt zich in een fantastische review af hoe de film past binnen haar identiteit als Afro-Caraïbische. Het mooie en tegelijkertijd complexe van de black experience is dat het onderlinge gelijkenissen vertoont door hoe er naar zwarte mensen gekeken wordt. Wat mij bijvoorbeeld opvalt aan de film is het haar. #naturalhairforever!

Met Twitter als het medium van zwarte mensen kon met de release van Black Panther een hashtag natuurlijk niet uitblijven. Via #InWakanda lieten (voornamelijk zwarte, Amerikaanse) Twitteraars zien hoe zij dachten dat de zwarte utopie, in de vorm van het nooit gekoloniseerde Black Panther-land Wakanda, eruit zou zien.

Een zwarte utopie vanuit het oogpunt van de Afro-Amerikaanse ervaring is niet per se hetzelfde als hoe ik hem voorstel. Wat ik echter wel herken, zijn de tweets over haar. Bijvoorbeeld: “#InWakanda everybody wears their natural hair”. Ik realiseerde me dat ik inderdaad niemand met stijl haar had gezien in de film. Haar neemt impliciet, maar toch erg aanwezig, een rol aan in de afbeelding van zwartheid in Black Panther.

Wat betekent het, dat het haar me in eerste instantie niet was opgevallen? Vind ik het normaal om zwarte vrouwen met hun eigen haar (of geen haar zoals de Dora Milaje) te zien? Of vind ik het vanzelfsprekend dat in de zwarte utopie onbewerkt haar de standaard is? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat Black Panther een grote shout out is naar zwart haar. Zo blijkt ook uit dit interview met Camille Friend, de vrouw die de leiding had over de afdeling haar op de filmset.

In het interview vertelt Friend dat ze op de set een full service aanbod hadden. Ze waste het haar van de acteur, conditionede en voorzag het zelfs van hot oil treatments. Friend denkt dat zwart haar nog nooit op deze manier in film te zien is geweest. Als ik kijk naar de variatie in kapsels en haarstijlen die langskomen in Black Panther, kan ik het alleen maar met haar eens zijn.

Het haar van zwarte vrouwen is een gevoelig onderwerp. Dankzij de natural hair movement zijn er al veel meer zwarte vrouwen die hun haar laten zien aan de wereld, zoals het natuurlijk groeit. Maar zwart haar wordt onprofessioneel geacht. De Kardashians en de Famke Louise’s van de wereld nemen zwarte haarstijlen over zonder de betekenis erachter te ween. In dit stuk over zwart haar zal ik daar verder niet over uitweiden, aangezien deze vrouwen al genoeg ruimte innemen die niet voor hun bestemd is. In Wakanda zal dit niet van toepassing zijn.

In Wakanda droogt je volle bos haar binnen dertig minuten en kan je wel een half jaar met box braids doen. Je hoeft ook niet op Facebook op zoek naar een kapper die raad weet met je haar, want iedereen weet er raad mee. Je bent niet vijftig euro per maand kwijt aan haarproducten, want deze zijn betaalbaar en wijdverspreid verkrijgbaar. In Wakanda is zwart haar geen uitzondering, maar de standaard. En oh, wat is dat fijn om over te fantaseren.

Wil je meer horen over haar? Luister dan de Dipsaus aflevering #10 – 99 problems, but my afro ain’t one!